Sau hợp nhất ba tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh, Vĩnh Long nổi lên như một không gian phát triển mới tại Đồng bằng sông Cửu Long, với hình thái “ba mặt giáp sông, một mặt hướng biển” được giới chuyên gia đánh giá là độc đáo. Lãnh đạo địa phương cho biết quy mô diện tích và dân số mở rộng giúp tỉnh hội tụ đủ các cấu phần quan trọng của nền kinh tế vùng: từ kinh tế sông, kinh tế biển đến công nghiệp chế biến, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và dịch vụ hiện đại. Điều này đang đưa Vĩnh Long từ vị trí trung tâm địa lý trở thành ứng viên cho vai trò một cực tăng trưởng mới của khu vực.

Tại hội thảo “Vĩnh Long trong không gian phát triển mới: Động lực đô thị hóa và cơ hội kiến tạo chuẩn sống thế hệ mới” ngày 3/7, các chuyên gia kinh tế, quy hoạch, đô thị và bất động sản cùng phân tích tiềm năng tái cấu trúc không gian kinh tế của tỉnh. Theo đánh giá của GS.TS Hoàng Văn Cường, việc mở rộng địa giới giúp Vĩnh Long hội tụ cả ba đặc trưng cốt lõi của Đồng bằng sông Cửu Long: nền nông nghiệp lúa nước, hệ thống sông ngòi chằng chịt và không gian biển kinh tế – những lợi thế mà “không phải địa phương nào cũng có được”. Trên nền tảng đó, phát triển đô thị được xác định là động lực chủ chốt để nâng cao chất lượng tăng trưởng và kiến tạo những cực phát triển mới.

Song song với tầm nhìn đô thị hóa và thu hút đầu tư, Vĩnh Long đang triển khai loạt dự án hạ tầng then chốt nhằm hiện thực hóa lợi thế kết nối giữa kinh tế sông và kinh tế biển, giữa vùng nội địa và vùng duyên hải. Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của tỉnh đạt 13.845,785 tỷ đồng, tập trung cho nhiều công trình quy mô lớn như các cầu trên trục Ba Lai, cầu Đình Khao, tuyến tránh Quốc lộ 57, dự án phát triển đô thị gắn với tăng cường khả năng thích ứng biến đổi khí hậu tại thành phố Vĩnh Long, hệ thống hồ chứa nước ngọt dọc sông Láng Thé, các dự án bệnh viện tỉnh và tuyến đường bộ ven biển, cầu Cửa Đại, cầu Cổ Chiên 2 cùng hành lang ven biển trên địa bàn. Đây được xem là hạ tầng nền tảng cho logistics, công nghiệp chế biến và dịch vụ đô thị mà tỉnh đang định vị là trụ cột tăng trưởng.

Tuy vậy, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn là điểm nghẽn đối với tham vọng bứt phá. Đến hết tháng 6/2026, Vĩnh Long mới giải ngân khoảng 4.172,46 tỷ đồng, tương đương 30,1% kế hoạch và chỉ bằng 88,1% cùng kỳ năm trước. Trước tình trạng chậm trễ, lãnh đạo Tỉnh ủy yêu cầu rà soát toàn bộ dự án, làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm từng tập thể, cá nhân và đánh giá toàn diện các nhà thầu chậm tiến độ để có biện pháp xử lý theo quy định. Trong bối cảnh địa phương được nhiều nhà đầu tư lớn quan tâm và đặt mục tiêu trở thành trung tâm phát triển mới của Đồng bằng sông Cửu Long, khả năng tháo gỡ nút thắt giải ngân và đẩy nhanh thực thi các dự án hạ tầng, đô thị sẽ là yếu tố quyết định tốc độ hiện thực hóa tiềm năng không gian phát triển đặc biệt mà Vĩnh Long đang sở hữu.